Aangezichtsverlamming: herstel vraagt meer dan alleen geduld

Een glimlach die niet meer symmetrisch is, een oog dat moeilijk sluit of moeite met praten, eten en drinken. Een aangezichtsverlamming kan veel impact hebben op het dagelijks leven. Niet alleen lichamelijk, maar ook emotioneel. Je gezicht speelt immers een belangrijke rol in communicatie, gezichtsuitdrukkingen en hoe je jezelf presenteert aan de wereld.

Veel mensen horen na de diagnose dat herstel tijd nodig heeft. Dat klopt. Tegelijkertijd roept dat vaak vragen op. Hoe verloopt herstel? Waarom herstelt de één volledig en houdt de ander klachten? En wat kan fysiotherapie hierin betekenen?

Wat is een aangezichtsverlamming?

Bij een aangezichtsverlamming functioneren één of meerdere spieren van het gezicht tijdelijk of blijvend minder goed doordat de aangezichtszenuw (nervus facialis) minder goed werkt.

Dit kan leiden tot klachten zoals:

• Een scheve mond
• Moeite met lachen of praten
• Problemen met eten en drinken
• Een oog dat niet goed sluit
• Veranderde gezichtsuitdrukking
• Gevoel van stijfheid of spanning in het gezicht

De ernst van de klachten verschilt sterk van persoon tot persoon.

Wat is Bellse parese?

De meest voorkomende vorm van aangezichtsverlamming is Bellse parese.

Bij Bellse parese ontstaat plotseling uitval van de aangezichtszenuw, meestal aan één zijde van het gezicht. Vaak gebeurt dit binnen enkele uren tot dagen.

De exacte oorzaak is niet altijd bekend, maar vermoed wordt dat een ontstekingsreactie rondom de zenuw een rol speelt.

Bellse parese komt relatief vaak voor en gelukkig herstelt een groot deel van de mensen gedeeltelijk of volledig.

Andere oorzaken van aangezichtsverlamming

Niet iedere aangezichtsverlamming is een Bellse parese.

Klachten kunnen ook ontstaan door:

• Operaties in het hoofd-halsgebied
• Trauma of letsel
• Infecties
• Neurologische aandoeningen
• Tumoren
• Andere aandoeningen van de aangezichtszenuw

De oorzaak van de verlamming heeft vaak invloed op het herstel en de behandeling.

Herstel verloopt niet bij iedereen hetzelfde

Veel mensen herstellen goed van een aangezichtsverlamming. Toch verloopt herstel niet altijd voorspelbaar.

Sommige mensen merken binnen enkele weken duidelijke verbetering, terwijl anderen maanden of zelfs langer nodig hebben om herstel te bereiken.

Daarnaast kunnen er restklachten ontstaan zoals:

• Verminderde spiercontrole
• Asymmetrie van het gezicht
• Vermoeidheid van de gezichtsspieren
• Spierspanning
• Ongewenste meebewegingen (synkinesieen)

Juist deze klachten kunnen invloed hebben op het dagelijks functioneren.

Wat zijn ongewenste meebewegingen?

Tijdens het herstel kunnen zenuwvezels soms anders herstellen dan oorspronkelijk bedoeld.

Hierdoor kunnen zogenaamde synkinesieën ontstaan. Dit zijn ongewenste meebewegingen van het gezicht.

Voorbeelden zijn:

• Een oog dat sluit tijdens lachen
• Een mondhoek die meebeweegt tijdens knipperen
• Spanning in delen van het gezicht tijdens spreken

Deze klachten komen regelmatig voor na een aangezichtsverlamming en kunnen soms meer hinder geven dan de oorspronkelijke spierzwakte.

Wat doet een orofaciaal fysiotherapeut?

Een orofaciaal fysiotherapeut is gespecialiseerd in klachten van hoofd, hals en aangezicht.

Tijdens het onderzoek kijken we onder andere naar:

• Welke spieren zijn aangedaan
• De mate van spiercontrole
• Symmetrie van het gezicht
• Synkinesieën
• Spierspanning
• Invloed op dagelijkse activiteiten
• De fase van herstel

Op basis hiervan stellen we samen een behandelplan op dat aansluit bij jouw situatie.

Wat kan fysiotherapie betekenen?

De behandeling richt zich op het ondersteunen van herstel en het verbeteren van controle, functie en coördinatie van de aangezichtsspieren.

Afhankelijk van de fase van herstel kan behandeling bestaan uit:

• Oefeningen voor spiercontrole
• Begeleiding bij gezichtsbewegingen
• Verminderen van overmatige spierspanning
• Herkennen van ongewenste compensaties
• Adviezen voor dagelijks gebruik van het gezicht

Het doel is niet om spieren harder te laten werken, maar juist om bewegingen zo gecontroleerd en efficiënt mogelijk te laten verlopen.

Het MIME-netwerk

Noa is aangesloten bij het MIME-netwerk, een landelijk netwerk van gespecialiseerde zorgverleners op het gebied van aangezichtsverlamming.

Binnen dit netwerk wordt gewerkt volgens de meest actuele inzichten rondom onderzoek, begeleiding en behandeling van mensen met een aangezichtsverlamming. Daarnaast maakt het netwerk samenwerking mogelijk met andere gespecialiseerde zorgverleners wanneer dit nodig is.

Hierdoor ben je verzekerd van begeleiding die aansluit bij de nieuwste kennis op dit vakgebied.

Meer dan alleen herstel van spieren

Bij een aangezichtsverlamming draait herstel niet alleen om spierkracht.

Veel mensen ervaren onzekerheid over hun uiterlijk, moeite met communiceren of spanning rondom sociale situaties. Daarom kijken we niet alleen naar de spieren zelf, maar ook naar de invloed van de klachten op jouw dagelijks leven.

Samen zoeken we naar manieren om zo goed mogelijk te functioneren in werk, sport, sociale contacten en andere activiteiten die voor jou belangrijk zijn.

Wanneer is het verstandig om hulp te zoeken?

Heb je een aangezichtsverlamming doorgemaakt en ervaar je:

• Onvoldoende herstel
• Verminderde controle van het gezicht
• Asymmetrie
• Ongewenste meebewegingen (synkinesieen)
• Spierspanning
• Vragen over je herstel

Dan kan gespecialiseerde begeleiding zinvol zijn.

Niet iedere aangezichtsverlamming herstelt volledig. Wel ervaren veel mensen baat bij gerichte begeleiding, oefeningen en adviezen om meer controle, vertrouwen en grip te krijgen op hun herstelproces.

Samen kijken we naar jouw situatie en welke stappen jou kunnen helpen om het maximale uit jouw herstel te halen.

Afspraak bij Noa maken? Dat kan hier!
Meer weten over hoofd-, hals-, kaakklachten? Dat kan hier!